Alışveriş çılgınlığı toplumu vurdu!

Son günlerde ünlü bir kozmetik mağaza zincirinde ürünlere yapılan indirimlerden dolayı izdiham ve kavgalar yaşanıyor. Özellikle kadınlar arasında çıkan bu kavgalar, kötü görüntülere sahne olurken toplumun ihtiyacı dışında da tüketimi çok sevdiğini gösteriyor. Konuyla ilgili önemli açıklamalarda bulunan Sosyolog Berna Yaman ise, bu durumda sosyal medya fenomenlerinin etkisinin büyük olduğunu vurgulayarak onlar ne alırsa alsın insanların özendiğini ifade etti.

TOPLUM ÜST TABAKAYA ÖZENİYOR

Sosyolog Berna Yaman, son zamanlarda kozmetik mağazalarındaki indirimlerden dolayı yaşanan izdiham ve kavgaların temelinde marka takıntılığının yattığını vurgulayarak insanların toplumda değer görmek için mevcut ekonomik durumunu ya da statüsünü daha üst tabakalarda göstermeye çalıştığını aktardı. Toplumun, üst tabakalardaki insanların yaşam tarzını benimsemeye çalıştığını dile getiren Berna Yaman, “Sanki markalı ürünler kullanmazsa arkadaş grubundan ve bulunduğu topluluktan ayrı tutulacağını, onlardan geri kalacağını düşünüyorlar. Bu tarz markalar da insanların sürü psikolojisi algısından beslenerek ‘‘indirim’’ adı altında insanları tüketim çılgınlığına sürüklüyor. Tüketim aslında herkesin bildiği üzere iki çeşittir. İstek ve ihtiyaçlar şeklinde. Fakat son zamanlarda insanlarda ihtiyacı olmadığı halde sırf tüketim yapmış olmak için ihtiyacıymış gibi göstererek tüketim yapma alışkanlığı, hastalığı oluştu. Ünlü kozmetik mağazalarında yaşanan izdihamda ise insanlar ne aldığının ya da aldığı şeye ihtiyacının olup olmadığının farkında bile olmadan ‘bitecek, bana kalmayacak’ korkusuyla resmen ürünlere saldırdı” diye konuştu.

İNSANLAR ÜRÜNE DEĞİL MARKA İSMİNE PARA VERİYOR!

Ünlü markaların aslında emsallerinden çok farkı olmadığı halde markasından dolayı fahiş fiyatlarla ürünleri piyasaya sunduklarına dikkat çeken Yaman, insanların ürüne değil markasına ücret ödediğini anlattı. Yaman, “Toplumu bundan kurtarmanın bir yolu var, o da bilinç oluşturmak. Gereksiz tüketimin bütçeye ve çevreye verdiği zararı anlatmak belki işe yarayabilir. Aslında o markaların sadece adı olduğunu, aynı işlevde hatta daha kalitelisini duyulmamış markalardan da bulunabileceğini, marka kullanmanın ya da kullanmamanın insanın değerinden bir şey kaybettirmediği gibi kazandırmadığını insanlara anlatabilirsek bence tüketim çılgınlığının biraz önünü kesebiliriz. Konumuzla aslında bağlantılı olan bir diğer şey de insanları tüketime yönlendirenler arasında sosyal medya fenomenlerinin de oluşu. İnsanlar takip ettiği fenomenlerin tavsiyesi üzerine ‘ihtiyacım yok ama alıyım, denemiş olurum’ şeklinde aşırı şekilde tüketime yöneliyorlar. O linklerdeki her ürünü almak zorunda hissediyorlar” şeklinde konuştu.

İNSANLAR TÜKETİM ÇILGINLIĞINDAN ÇIKARSA MARKALAR İFLAS EDER!

Marka tüketiminin aslında sürü psikolojisinden kaynaklandığına işaret eden Yaman, şunları kaydetti: “Kim neden o markayı tercih ettiğini bilmiyor ama başkaları tercih ediyor diye kullanmaktan da geri kalmıyor. Bu şekilde toplum olarak o markaların ekmeğine yağ sürmüş oluyoruz. ‘‘İhtiyacın kadar al’’ ‘‘Gereksiz tüketime hayır’’ ‘‘Tüketme üret’’ şeklinde sloganlardan destek alarak da aslında insanları bu alışkanlıktan bir nebze de olsa kurtarabiliriz. İnsanları tüketim çılgınlığının içinden çıkarıp üretmenin hazzını yaşatırsak o markaların hepsi iflas eder. Yani birileri benim ne giyeceğime, hangi markaları kullanacağıma karar veriyor, ben de hiç sorgulamadan bana uygun mu, istiyor muyum diye bile düşünmeden kullanıyorum. Halbuki moda insanın kendine yakışanıdır. Markada sadece bir statü göstergesidir. Normal şartlar altında daha uyguna alınabilecek ürünler sırf marka adı altında daha pahalıya satılıyor. Gerçek maliyetinde satışa da indirim deniliyor. Aslında ortada indirim yok. İnsanlar daha fazla para vermeye alıştığı, toplumun dilinde kazıklanmaya alıştığı için, indirimi gerçek fiyatının da altında kaçırılmayacak bir şey olarak görüyorlar.”