Bugün dünyanın özellikle Asya kökenlik ve Türkler tarafından kutlanılan günün, haftanın Nevruz bayramı olduğunu hepimiz bilmekteyiz.
Nevruz, yenilenmek, canlanmaktır. Bahar aylarının başlamasıdır.
Nevruz,; kardeşliktir, barıştır, kucaklaşma günüdür.
Baharın yaklaşmasıyla birlikte Türk kültüründe önemli bir yere sahip olan Nevruz Bayramı'nı Asya kökenlik ve Türk devletlerinde yıllardır kutlana gelmiştir.
Türk geleneklerinde baharın müjdecisi olan ve çeşitli etkinliklerle kutlanan Nevruz için dün bazı ülkelerde ve bölgelerde hazırlıklar yapılır.
Nevruz, geleneksel yeni yıl ya da doğanın uyanışı ve bahar bayramıdır. Nevruz bayramına 4 hafta kala, her salı günleri özel günler olur ki, bunlara çarşamba denir.
Orta Asya'dan Balkanlardaki uluslara kadar çok geniş bir bölgede yerel renk ve inançlarla kutlanan Nevruz, her ulusun kendi kültür değerleriyle özdeşleştirip sembolleştirdiği, özü itibariyle baharın gelişinin kutlandığı coşkuyla karşılandığı bir gündür.
Yaşadığı geniş coğrafyada doğa ve çevrenin uyanışının kutlandığı Nevruz Bayramı'nın Anadolu'da ve Türk kültürünün yayıldığı bölgelerde de son derece köklü ve zengin bir geçmişi vardır.
Göktürklerin Ergenekon'dan demirden dağı eritip çıkmalarını, baharın gelişini, doğanın uyanışını temsil eder.
Yazılı olarak ilk kez 2. yüzyılda Pers kaynaklarında adı geçen Nevruz, İran ve Bahai takvimlerine göre yılın ilk gününü temsil eder. Günümüz İran'ında, her ne kadar İslami bir kökeni olmasa da bir şenlik olarak kutlanır. Anadolu ve Orta Asya Türk halklarında da Göktürklerin Ergenekon'dan çıkışı anlamıyla ve baharın gelişi olarak kutlanır.
Nevruz hiçbir zaman bir kesimin değil, herkesin bayramıdır. Bayramlar ayrıştırmaz, kucaklaştırır ve birleştirir. Türk kökenli ve Orta Asya kökenlik topluluklarda hep böyle kutlana gelmiş ve devam etmektedir.
Türk geleneklerinde önemli bir yer tutan Nevruz Bayramı 21 Mart'ta kutlanır.
Birbirinden farklı etkinliklerin düzenlendiği Nevruz kutlamalarında geleneksel kıyafetler giyilir ve yörelere ait halk oyunları oynanır. Çocuklara tişört, kültür haritası, topaç, boyama kitabı ve yap-boz gibi eğitici hediyeler ve oyuncaklar dağıtılmaktadır.
Nevruz etkinliklerinde resim, şiir ve kompozisyon yarışmaları düzenlenmekte ve yarışmaları kazanan öğrencilere ödüller verilmektedir. Nevruz etkinliklerinde ise bilinen en büyük etkinlik Nevruz ateşidir. Nevruz ateşi yakıldıktan sonra ateşin üstünden atlanır ve kutlamalar bu şekilde devam eder.
Başta Anadolu, Orta Asya ve çeşitli coğrafyalarda kutlanan Nevruz Bayramı'nın ritüelleri de kuşaktan kuşağa aktarılıyor.
Kimi inanışlarda yeni senenin başladığı o güne günahlarından arınmış girmek isteyenler ateşten atlıyor. Yıkanmak ve sudan atlamak da arınmak için yapılan adetler arasında bulunuyor. Ateş ve sudan atlamak tüm nevruz kutlamalarındaki ortak unsurlardan biri olarak dikkati çekiyor.
Bugüne özel kurulan ve 7 çeşit yemeğin bulunduğu "nevruz Sofrası”na toplu halde oturuluyor. Yılın bolluk ve bereketle geçmesi için kurulan zengin sofrada, herkes her yemekten yiyerek, senenin rahatlıkta geçmesini diler.
"Semeni" geleneği de uzun yıllardır yaşatılıyor. Bu gelenekte, tarımda bereketli bir yıl dileğiyle, nevruzdan önce kaplarda arpa, buğday çimlendiriliyor ve bunlar sofralara konuluyor.
Yeni yılı yeni kıyafetler giyerek karşılayan insanlar, öncesinde evlerini temizliyor, varsa yıkılan yerleri onarıyor, badanalarını yapıyor. İnsanlar böylece yeni yılda her şeyin yeni olmasına özen gösteriyor.
Nevruzda mezarlık ziyareti de sık görülen geleneklerdendir. Bu ecdatla evladın buluşması olarak görülüyor. Kabir ziyaretlerinde atalara saygı gösteriliyor.
Nevruz Bayramı kutlamalarında yumurtaların tokuşturulması da yaygın görülüyor. Üremeyi ifade eden yumurtalar, bolluk için boyanıyor ve tokuşturuluyor. Ayrıca spor müsabakaları düzenleniyor, şarkılar söylenip dans ediliyor, şairler şiir okuyor.
Nevruzun tarihi Ergenekon'a dayandırıldığından o gün demir dövülerek Ergenekon'dan çıkış da kabul edilir. Bu nedenle Nevruz güzel bir gelenektir.
Hepimizin Nevruz bayramı kutlu olsun.

Yorum yaz
Yorumları göster0 yorum
Yorumu bildir